Είχα την χαρά και την τιμή να συμμετάσχω και να τοποθετηθώ, χθές, στην παρουσίαση ενός βιβλίου που θέτει νέα θεμέλια στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τον ρόλο των περιφερειών σε αυτήν.
Το έργο της Ελευθερίας Φτακλάκη, «Η Διπλωματία των Ενωσιακών Περιφερειών», δεν είναι ένα ακόμη θεωρητικό σύγγραμμα. Είναι μια ανατρεπτική ανάγνωση, που μας προκαλεί να δούμε αλλιώς την Ευρώπη – μέσα από το πρίσμα των τοπικών κοινωνιών και των περιφερειών.
Για χρόνια συνηθίσαμε να μιλάμε για την Ευρώπη ως αποτέλεσμα της βούλησης των κρατών-μελών. Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική: οι περιφέρειες έχουν αναπτύξει μια δική τους, αυτόνομη «διπλωματία». Συμμετέχουν, διεκδικούν, επηρεάζουν. Και το βιβλίο αυτό έρχεται να αποτυπώσει με ενάργεια αυτήν ακριβώς τη δυναμική.
Η συμβολή της συγγραφέως είναι μοναδική. Η Ελευθερία Φτακλάκη δεν είναι μόνο πανεπιστημιακός, με στέρεη ερευνητική κατάρτιση. Έχει και η ίδια υπηρετήσει τον θεσμό των Περιφερειών, από τη θέση της Αντιπεριφερειάρχη. Γνωρίζει δηλαδή εκ των έσω τις δυνατότητες αλλά και τις δυσκολίες της περιφερειακής διακυβέρνησης. Και αυτό δίνει στο βιβλίο της αυθεντικότητα και αμεσότητα. Δεν μιλά απλώς ως παρατηρητής, αλλά ως άνθρωπος που έζησε τη δράση, που βίωσε τις αγωνίες, που κατάλαβε τις ευκαιρίες.
Θέλω να συνδέσω το μήνυμα του βιβλίου με τη δική μας εμπειρία, ιδιαίτερα στο Νότιο Αιγαίο. Οι νησιωτικές περιφέρειες έχουν ειδικές ανάγκες: από την προσβασιμότητα και τις μεταφορές μέχρι τον τουρισμό και την κλιματική ανθεκτικότητα. Αν δεν αναπτύξουμε «διπλωματία», αν δεν ακουστεί η φωνή μας στο ευρωπαϊκό κέντρο αποφάσεων, αυτά τα ζητήματα κινδυνεύουν να παραμεριστούν.
Και εδώ βρίσκεται η αξία του έργου της Ελευθερίας Φτακλάκη. Δεν περιορίζεται σε μια ανάλυση, αλλά μας δίνει τα επιχειρήματα, τα παραδείγματα και την έμπνευση να πιστέψουμε ότι οι περιφέρειες μπορούν να είναι πραγματικοί συνδιαμορφωτές της Ευρώπης.
Θα μου επιτρέψετε να σταθώ λίγο στην Ελευθερία Φτακλάκη. Με το βιβλίο της φέρνει μαζί της και τη διπλή της εμπειρία: από τη μία τη μελέτη και την ακαδημαϊκή έρευνα, από την άλλη την πρακτική γνώση του θεσμού των περιφερειών, ως αιρετή Αντιπεριφερειάρχης.
@eleftheriaftaklaki σε συγχαίρω θερμά 👍
