Υπάρχουν εικόνες που κανείς δεν θέλει να θυμάται. Υπάρχουν όμως και εικόνες που κανείς δεν έχει δικαίωμα να ξεχάσει.
Φεβρουάριος του 2016.
Το Πυλί βγαίνει στους δρόμους. Εκατό άνθρωποι ανάβουν φωτιές έξω από το στρατόπεδο όπου σχεδιάζεται να λειτουργήσει το hotspot. Ο δρόμος κλείνει με βράχους. Δεν περνά ούτε το αυτοκίνητο του Ταξιάρχου.
Λίγες ώρες αργότερα, η ένταση κορυφώνεται. Πέτρες και μολότοφ από τη μία πλευρά, χημικά από την άλλη. Ένας ντόπιος εργολάβος οδηγείται με χειροπέδες στο Αστυνομικό Τμήμα.
Ήταν εικόνες που μέχρι τότε η Κως δεν είχε γνωρίσει. Εικόνες μιας κοινωνίας που ένιωθε ότι έφτασε στα όριά της.
Τρία χρόνια αργότερα, το 2019, η αντίσταση δεν εκφράζεται μόνο από το χωριό. Εκφράζεται και από τον ίδιο τον δήμαρχο.
«Ως εδώ!», γράφει όταν πληροφορείται ότι σχεδιάζεται μεταφορά προσφύγων από το Καστελόριζο. Δηλώνει δημόσια ότι θα βρίσκεται στο λιμάνι τα μεσάνυχτα. Και βρίσκεται.
Δημοτικά οχήματα και μηχανήματα έργου παρατάσσονται στην προκυμαία. Όχι για να εκτελέσουν έργο, αλλά για να εμποδίσουν την πρόσδεση του πλοίου.
Το μήνυμα ήταν σαφές: καμία νέα επιβάρυνση για την Κω.
Αυτές είναι οι εικόνες που θα έπρεπε να συνοδεύουν κάθε δημόσια συζήτηση για τη δομή. Οι φωτιές. Τα μπλόκα. Τα μηχανήματα που έγιναν οδόφραγμα. Ένας δήμαρχος που είπε «όχι» με την παρουσία του, όπως είχε πει «όχι» και το Πυλί τρία χρόνια πριν.
Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Όχι επειδή έκλεισε η δομή.
Αλλά επειδή άλλαξε ο τρόπος που αντιμετωπίζεται.
Τα ίδια μηχανήματα έργου που το 2019 χρησιμοποιήθηκαν ως σύμβολο αντίστασης, σήμερα αγοράζονται με χρηματοδότηση που αιτιολογείται ρητά από τη λειτουργία της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής.
1.175.153,84 ευρώ για ημιφορτηγά, εκσκαφείς και οδοστρωτήρες.
Οι 1.100 ιστοί φωτισμού LED σε 26 χιλιόμετρα δρόμων χρηματοδοτούνται με 3,49 εκατομμύρια ευρώ από το ίδιο χρηματοδοτικό εργαλείο.
Τα προπονητήρια, οι γνωστοί Θόλοι, από προϋπολογισμό 500.000 ευρώ φτάνουν στο 1,7 εκατομμύριο ευρώ.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι όλα αυτά είναι χρήσιμα έργα.
Το ερώτημα είναι άλλο.
Θα υπήρχαν αυτές οι χρηματοδοτήσεις αν δεν υπήρχε η δομή;
Η απάντηση βρίσκεται στα ίδια τα έγγραφα των αποφάσεων.
Κι όμως, σε κάθε συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής ακούγεται σχεδόν η ίδια φράση:
«Η χρηματοδότηση αφορά όλο το νησί, όχι μόνο τη δομή.»
Σωστό.
Αλλά αυτό δεν αναιρεί το βασικό γεγονός.
Το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο υπάρχει επειδή υπάρχει η δομή.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική αντίφαση.
Ο ίδιος δήμαρχος που το 2019 στάθηκε στο λιμάνι για να εμποδίσει την αποβίβαση, σήμερα εγκρίνει –μέσω των συλλογικών οργάνων του Δήμου– συνεχείς αιτήσεις χρηματοδότησης που προϋποθέτουν τη συνέχιση της λειτουργίας της ίδιας δομής.
Δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή ρητορικής.
Πρόκειται για αλλαγή πολιτικής.
Η δομή έπαψε να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα προς λύση και μετατράπηκε σε πηγή χρηματοδότησης.
Και όσο παραμένει, τόσο περισσότερα εκατομμύρια μπορούν να διεκδικηθούν.
Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα που ποτέ δεν τέθηκε δημόσια στους κατοίκους.
Γιατί το Πυλί του 2016 δεν ρωτήθηκε ποτέ αν αποδέχεται αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Δεν έγινε λαϊκή συνέλευση.
Δεν έγινε δημόσιος διάλογος.
Δεν ζητήθηκε ξανά η γνώμη της κοινωνίας που πριν από δέκα χρόνια βρέθηκε απέναντι στα ΜΑΤ.
Σήμερα, το μόνο που ακούγεται είναι ότι «τα χρήματα είναι καλοδεχούμενα».
Ίσως είναι.
Αλλά κάθε χρηματοδότηση έχει και το πολιτικό της αποτύπωμα.
Και όταν μια κοινωνία περνά από το «Ως εδώ!» στο «καλοδεχούμενα τα χρήματα», αξίζει τουλάχιστον να αναρωτηθεί πότε ακριβώς άλλαξε πορεία.
Γιατί οι φωτιές του 2016 δεν έσβησαν μόνες τους.
Τις έσβησε η σιωπή.
Από το «Ως εδώ!» στα «καλοδεχούμενα τα χρήματα»: Η πολιτική μεταστροφή της Κω για τη δομή του Πυλίου
